بارداری سالم یکی از نگرانیای تموم مادرانه. بعضی وقتا بارداری در کنار تموم هیجاناتی که داره، می تونه با رقابتایی هم همراه باشه. تعدادی از بانوان با ریزش مو در زمان بارداری، فشار خون بالا و تعدادی هم با بارداری خارج از رحم و … روبرو می شن. بارداری خارج از رحم وقتی اتفاق میفته که جنین خارج از رحم شروع به رشد می کنه. اما دلیل این مسئله چیه؟ این اتفاق عادیه؟ واسه اینکه بدونین علائم و نشونه های بارداری خارج از رحم چیه و اثرات اون بر باروری به چه صورته، این مقاله رو تا انتها مطالعه بفرمایید.

 

بارداری خارج از رحم مسئله رایجیه؟

در بریتانیا، بارداری خارج از رحم از هر ۹۰ زن، تنها واسه ۱ نفر اتفاق میفته. در ۹۸ درصد موارد، بارداری خارج از رحم در یکی از لولهای رحم رخ می ده واسه همین به این نوع بارداری، بارداری لوله ای هم گفته می شه. بارداری خارج از رحم در محلای دیگر مثل دهانه ی رحم، تخمدان، شکم و … هم رخ می ده. بعد از جراحیای تخمدان، سزارینای قبلی و … هم امکان بروز بارداری خارج از رحم هست.

بارداری خارج از رحم دردناکه و اگه درمون نشه، باعث ایجاد مشکل در لوله ی رحم و خون ریزی داخلی می شه. این نوع بارداری اورژانسیه و اگه به موقع پیگیری و درمون نشه، امکان باقی موندن جنین و انتقال اون به داخل رحم وجود نداره. در این وضعیت بافتای بارداری و لوله ی رحمی درگیر، معمولا خارج می شن.

بارداری خارج از رحم چه موقع رخ می ده؟

علائم بارداری خارج از رحم و دلیل اون  آموزشی

بارداری خارج از رحم ممکنه در فاصله هفته پنجم تا چهاردهم و خصوصا در هفته ششم بارداری رخ بده، یعنی زمانی که بیشترِ زنان علائم و نشونه های بارداری رو احساس می کنن و دو هفته از آخرین عادت ماهانه ی اونا میگذره.

دلیل اتفاق بارداری خارج از رحم چیه؟

معمولا ۵ روز طول می کشه تا تخمک از راه لوله ی رحمی از تخمدان به رحم برود، در رحم بارور شه و رشد کنه. اگه دچار بارداری خارج از رحم بشین، این تخمک به رحم نمی رسه و در لوله ی رحمی شروع به رشد می کنه. ممکنه دلیل این، آسیب دیدگی لوله ی رحمی باشه، مثلا باریک شدن لوله ی رحمی می تونه دلیلی واسه نبود رسیدن تخمک به مقصد اصلی اش باشه.

چه کسائی در خطر بارداری خارج از رحم هستن؟

احتمال اتفاق بارداری خارج از رحم در همه بانوان هست. از هر سه زن، یک نفر در خطر روبرو شدن با این مشکله و عوامل خطر دچار شدن بهش رو داره. موارد زیر احتمال دچار شدن به این مشکل رو بیشتر می کنن:

  • دچار شدن به مریضیای PID یا نا آرومی ناحیه لگن، معمولا در اثر «عفونت کلامیدیا» رخ می ده. این مشکل می تونه موجب زخم و آسیب در ناحیه لولهای رحم شه.
  • هرگونه جراحی در ناحیه شکم، عملای سزارین، برداشتن آپاندیس یا جراحی در ناحیه لولهای رحم مثل استریلازیسیون.
  • اگه از راه علاجای IVF بارداری انجام شده باشه، باید واسه اطمینان از محل قرار گرفتن رویان، عکس ورداریای لازم صورت بگیره. (تا قبل از اتمام هفته هشتم بارداری، به جنین «رویان» میگن.)
  • اگه در بین داشتن IUD بارداری انجام شده باشه یا قرصای شیردهی (mini-pill) مصرف شده باشه. (IUD وسیله ای معمولا T شکله که واسه پیشگیری از بارداری در رحم قرار میگیره. قرصای شیردهی یه جور قرص ضدبارداری هستن که فقط هورمون پروژسترون دارن.)
  • از هر ۱۰ فردی که بارداری خارج از رحم داشتن، احتمال داره یک نفر دوباره این نوع بارداری رو تجربه کنه.
  • مصرف سیگار و بارداری در سنای بالای ۴۰ سال هم احتمال بروز بارداری خارج از رحم رو افزایش میدن.

نشونه ها و علائم بارداری خارج از رحم چیه؟

علائم بارداری خارج از رحم و دلیل اون  آموزشی

تشخیص این مشکل خیلی ساده نیس، دردهای به دلیل اونم به دردهای قاعدگی شباهت داره. بعضی وقتا هم این علائم، مثل درد و خون ریزی سقط جنینه. در مراحل ساده اصلا درد و نشونه ای احساس نخواهید کرد. این دردها و علائم می تونن به یک باره یا کم کم نمایان بشن. بعضی نشونه ها و علائم بارداری خارج از رحم به این صورت هستن:

  • علائم بارداری مثل نبود اتفاق عادت ماهانه یا عقب افتادن اون و درد سینها؛
  • خون ریزی غیرعادی در واژن (این خون ریزی با خون ریزی عادت ماهانه فرق داره. این فرق ممکنه به شکل اختلاف در رنگ نمود پیدا کنه. مثلا کم رنگ تر و رقیق تر یا پُررنگ تر و غلیظ تر باشه. بعضی از زنان اونو به آب آلو تشبیه می کنن. این خون ریزی می تونه دارای لخته یا بدون لخته باشه)؛
  • درد ملایم یا شدید در ناحیه تحتانی شکم و لگن. این درد ممکنه کم کم یا یک باره رخ بده. اگه اینجور دردی رو احساس می کنین و فکر می کنین که باردار شدین، حتما به دکتر مراجعه کنین. این درد می تونه در یک طرف بدن یا در هردو طرف رخ بده.

اگه بارداری خارج از رحم زود تشخیص داده نشه، احتمال داره رویان در لوله ی رحمی رشد کنه و موجب کشیدگی و پارگی لوله ی رحمی بشه. این مشکل موجب خون ریزی داخلی و علائم زیر می شه:

  • احساس سرگیجه، غش و ضعف؛
  • اسهال و احساس درد موقع مدفوع؛
  • شوک و غش به خاطر مشاهده ی خون ریزی؛
  • درد در سرشانها یعنی در حدفاصل بین شونِه و آرنج. خون ریزی داخلی باعث می شه که بقیه انداما (مثل دیافراگم) هم آسیب ببینن. این درد موقع دراز کشیدن بیشتر هم می شه. مصرف مُسکنا هم تأثیری در کاهش درد ندارن.

در صورت مشاهده ی علائم بارداری خارج از رحم چیکار باید کرد؟

در صورت مشاهده ی هرگونه علائم، باید به دکتر مراجعه کنین. دکتر شما رو معاینه و علائم رو بررسی می کنه. اگه لوله ی رحمی دچار پارگی شده باشه، باید خیلی سریع جراحی بشین. در بیشتر موارد زمان کافی واسه بررسی علائم و آزمایشای لازم جهت جراحی هست.

بعد از تشخیص علائم، عکس ورداری فراصوت انجام می شه تا ناحیه بارداری مشخص بشه. اگه عکس ورداری نتیجه ای به دنبال نداشته باشه، باید بعد از یک هفته یا بیشتر، دوباره عکس ورداری صورت بگیره و آزمایش بارداری انجام بشه تا میزان هورمون بارداری یعنی hCG (هورمون ترشح شده از جفت گنادوتروپین در خون) اندازه گیری شه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   علائم ایدز؛ آشنایی با علل و راه های انتقال ایدز 

سطح پایین این هورمون در خون می تونه نشونه ای از بارداری خارج از رحم باشه. واسه بررسی سطح این هورمون باید آزمایشای زیادی صورت بگیره. اگه دکتر معالج شما به بارداری خارج از رحم مشکوک شده اما عکس ورداری چیزی رو نشون نمی ده، باید مورد معایناتی به شکل عملای بیهوشی سبک موسوم به «لاپاروسکوپی» یا «پهلوبینی» قرار بگیرین. این معاینه، تکنیکی واسه بازرسی و معاینه ی ناحیه شکم و لگنه.

درمون بارداری خارج از رحم چیه؟

علائم بارداری خارج از رحم و دلیل اون  آموزشی

درمانی که واسه بارداری خارج از رحم پیشنهاد می شه، جلو رَاون بارداری، سطح هورمونا و علائمی مثل درد یا کم خونی بستگی داره.

۱. مدیریت بارداری یا انتظار

اگه بارداری خارج از رحم شما زود (یعنی در حدود هفته ششم بارداری) تشخیص داده بشه و بازم حال تون خوبه و علائمی هم نمی ببینن، باید به سراغ مدیریت وضعیت بارداری برید. بیشتر از نصف موارد بارداری خارج از رحم، خود به خود متوقف و باعث سقط می شن. اگه در سونوگرافی صدای ضربان قلب شنیده نشه یا سطح هورمونا خیلی پایین باشه، باید راه و روش انتظار واسه درمون دید بشه.

این راه و روش درمانی، رویکردیه که با گذشت زمان به طور خود به خود شاهد درمون یا رفع یک مشکله. معمولا پس از گذروندن دوره انتظار، ۱ نفر از هر ۷ مورد باید مورد درمون جدی و ۱ نفر از هر ۱۰ مورد باید تحت عمل جراحی قرار بگیرن.

۲. درمون پزشکی

اگه فرد در اول زمان بارداری باشه، هیچ گونه ضربان قلبی در سونوگرافیا شنیده نشه، سطح هورمونا پایین باشه و علائم کم و بدون خونریزی مشاهده بشه، معمولا درمون پزشکی صورت میگیره. درمون غیر جراحی یک بارداری خارج رحمی بدون پارگی، استفاده از یه جور داروی ضد سرطان به نام «متوترکسات» است که به شکل تزریق داخل وریدی در بیمارستان یا درمانگاه بیماران سرپایی، تجویز می شه. متوترکسات ترکیبیه که باعث مسموم شدن سلولا و پایان ی بارداری می شه.

این روش معمولا پس از مشخص شدن بارداری خارج از رحم، از راه سونوگرافی و آزمایشا پیگیری می شه. بعد از این درمون، احتمال خون ریزی در مدت چند هفته هست و شاید به چندبار تزریق نیاز باشه.

۳. جراحی

اگه بارداری پیشرفته باشه، سطح هورمونای بارداری بالا باشه، صدای ضربان قلب در سونوگرافی شنیده شه و درد شدیدی احساس بشه، جراحی تجویز می شه. وقتی بارداری خارج از رحم موقع لاپاروسکوپی تشخیص داده بشه، خیلی سریع جراحی صورت خواهد گرفت.

واسه از بین رفتن احتمال بروز بارداری خارج از رحم در آینده، عمل سالپِنگوستومی (ایجاد برش روی قسمت آسیب دیده لوله) انجام می شه. اگه گروه خونی فرد باردار منفی باشه، باید آمپول آنتی دی- ایمونوگلوبین هم بهش تزریق شه.

علائم بارداری خارج از رحم و دلیل اون  آموزشی

درصورتی که به دلیل آسیبای مختلف پارگی رخ نداده باشه، لازم نیس که لوله ی رحمی هم خارج بشه. اگه مریض فقط یک لوله داشته باشه یا لوله ی دیگر خیلی سالم به نظر نرسه، عمل سالپنگوستومی انجام می شه. دکتر معالج شما شک نداشته باشین درباره انتخابای درمانی پیش رو با شما صحبت می کنن و امتیازات و مشکلات هریک رو واسه تون بازگو می کنه.

جراحیای لازم واسه این مشکل معمولا به شکل لاپاروسکوپی و تکه ورداری انجام می شن و مشکلات جدی و شدیدی به دنبال ندارن. امتیازات جراحی لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز از این قراره:

  • بهبود و ریکاوری سریع تر صورت میگیره؛
  • خون کمتری از دست میره؛
  • نیاز کمتری به مُسکن هست؛
  • فرد مدت زمان کمتری بستری میشه.

اما اگه لولها آسیب دیده باشن، پزشکان جراحی باز رو پیشنهاد می کنن تا خون کمتری از دست برود. معمولا یک پنجم از زنانی که جراحی بدون برداشتن لوله انجام میدن، باید دوباره واسه خارج کردن بافتای جامانده مورد عمل جراحی قرار بگیرن. این بافتا حتی پس از جراحی هم به رشد خود ادامه میدن. واسه توقف رشد این بافتا، از جراحی یا تزریق مِتوترِکسات استفاده می شه. واسه انتخاب روش درمون به شکل جراحی یا درمون دارویی باید انتخابای پیش ِروی خود رو با دکتر تون بررسی کنین.

بارداری خارج از رحم بر باروری اثر می ذاره؟

تاثیرگذاری این موضوع بر باروری از دید تأثیراتیه که روی لوله ی رحم ایجاد می کنه و ممکنه در بعضی موارد باعث برداشتن یکی از لولها بشه. اگه بارداری خارج از رحم نتیجه مسائلی مثل عفونت لگنی باشه، ممکنه باروری رو تحت تاثیر بذاره.

اگه یک لوله ی رحمی سالم هم داشته باشین، تا زمانی که تخمک گذاری صورت میگیره امکان باروری هست. خبر خوب اینه که از هر ۱۰ زنی که بارداری خارج از رحم رو تجربه کردن، ۶ مورد دوباره امکان باروری داشتن. اگه امکان تخمک گذاری و تشکیل رویان و جنین وجود نداشته باشه، میشه از روشای باروری مصنوعی مثل IVF استفاده کرد.

بعد از یک بارداری خارج از رحم، احتمال اتفاق دوباره ی اون هست؟

از هر ۱۰ مورد، یک نفر ممکنه دوباره این مشکل رو تجربه کنه. این خبر تقریبا خوبیه. البته نوع جراحی و میزان آسیب دیدگی لوله ی رحمی هم در بروز دوباره ی این مسئله نقش داره. در صورت آسیب دیدگی احتمال بارداری خارج از رحم بازم هست.

بعد از جراحی هم باید با دکتر خود ملاقات داشته باشین، وضعیت خود رو پیگیری و واسه بارداریای بعدی با اون مشورت کنین. اگه دوباره باردار شُدید، باید فورا به دکتر مراجعه کنین و با انجام سونوگرافی زودتر از موعد در هفته های ۶ تا ۷ بارداری، از وضعیت و محل قرار گرفتن رویان، باخبر شید.

چه مدت بعد از بارداری خارج از رحم میشه دوباره واسه بارداری سعی کرد؟

علائم بارداری خارج از رحم و دلیل اون  آموزشی

اثرات روحی و جسمی بارداری خارج از رحم زیاده. پس بعد از درمون مدت زمانی واسه درمون کامل نیازه. پس باید به خودتون زمان کافی بدین تا دوباره واسه بارداری آماده شید. اگه جراحی لاپاروسکوپی داشته اید، باید کمه کم دو دوره کامل عادت ماهانه رو قبل از تخمک گذاری طی کنین. اما اگه جراحی باز داشته اید، باید حدود ۶ ماه به خود زمان بدین تا زخما به طور کامل درمون بشن. اگه هم در روند درمون خود از متوترسکات استفاده کردین باید کمه کم ۳ ماه به بدن خود زمان بدین تا دارو از بدن تون خارج بشه.

منبع : babycentre.co.uk

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید