مریضی زونا یه جور عفونته که به دلیل ویروس واریسلا زوستر ایجاد می شه. این ویروس همون ویروسیه که باعث مریضی آبله مرغان می شه. بعد از تموم شدن عفونت آبله مرغان، ویروس در سیستم عصبی تا چند سال قبل از دوباره فعال شدن واسه دچار شدن به زونا زندگی می کنه. زونا با نام تبخال زوستر هم شناخته می شه.

این نوع از ویروس با تحریک و خارش پوستی و درد و سوزش همراهه. زونا معمولا به شکل خطوطی مثل تاول در یک طرف از بدن معمولا در نواحی نیم تنه، گردن یا صورت دیده می شه. در بیشتر موارد، زونا پس از ۲ تا ۳ هفته از بین میره. به کم پیش میاد، فردی که قبلا به زونا گرفتار شده، دو مرتبه دچار این مریضی شه. مریضی زونا معمولا رایجه. طبق مرکز کنترل و پیشگیری مریضیا، مثلا در ایالت متحده آمریکا، تقریبا از هر ۳ نفر در قسمتی از زندگی شون به زونا گرفتار می شن.

 

نشونه های مریضی زونا چیه؟

علائم مریضی زونا، تشخیص، پیشگیری و علاج اون  آموزشی

اولین نشونه های زونا معمولا درد و سوزشه. درد هم در یک طرف بدن بروز می کنه و به شکل تکهای کوچیک ظاهر می شه. تحریک و خارش پوست که همراه با قرمز شدنه، به این شکل دیده می شه:

  • بخشای قرمز روی پوست؛
  • تاولای پرآبی که به آسونی می ترکند؛
  • تحریک و قرمزی پوست که از ستون فقرات تا نیم تنه ادامه داره؛
  • تحریک و قرمز شدن پوست در ناحیه صورت و گوشا؛
  • خارش.

علائم زونا در بعضی از افراد بیشتر از تحریک و قرمزی پوسته. این علائم می تونن به این شکل ظاهر بشن:

  • تب؛
  • سردرد؛
  • خستگی؛
  • ضعف در ماهیچها؛
  • لرز؛

مشکلات جانبی نادر زونا به این شکله:

  • درد و تحریک پوستی که چشم رو هم تحت اثر قرار می ده و واسه جلوگیری از آسیب رسیدن به پوست حتما باید درمون بشه.
  • از دست دادن قدرت شنوایی، درد شدید در یک گوش، سرگیجه یا از دست دادن حس چشایی که می تونه از علائم سندروم رامسی هانت باشه.
  • عفونتای میکروبی باعث تورم، قرمزی و نا آرومی می شه.

چه کسائی بیشتر در خطر خطر زونا هستن؟

زونا بیشتر در کسائی به اتفاق می پیوندد که قبلا دچار آبله مرغان شده بودن. بعضی از عوامل خطر دچار شدن به زونا رو بیشتر می کنن. این عوامل از این قرار هستن:

  • ۶۰ سالگی و سالای بعد از اون؛
  • مریضیایی که سیستم ایمنی رو ضعیف می کنن، مثل HIV، ایدز یا سرطان؛
  • تحت علاجای شیمی درمانی و پرتودرمانی بودن؛
  • مصرف داروهایی که سیستم ایمنی رو تضعیف می کنن مثل داروهای استروئیدی یا داروهای بعد از پیوند عضو

زونا در بزرگسالان چیجوریه؟

زونا بیشتر در افراد سن بالا ۶۰ تا ۸۰ ساله دیده می شه. از هر ۳ نفر ۱ نفر احتمال دچار شدن به زونا دارن و این مشکل بیشتر در سنای بالای ۶۰ سال در اونا رخ میده. سیستم ایمنی بدن افراد سن بالا تر معمولا ضعیف تره؛ واسه همین بیشتر در خطر خطر هستن. این افراد مشکلات جانبی بیشتری هم نسبت به بقیه تجربه می کنن و تاولای باز باعث تحریک پوستی بیشتر و عفونتای میکروبی در اونا می شه. جدا از اینکه اینکه در خطر سینه پهلو و تورم و نا آرومی مغزی هم قرار می گیرن. پس مراجعه به دکتر واسه درمون ضدویروسی بسیار مهمه.

افراد سن بالا بالای ۶۰ سال واسه پیشگیری از دچار شدن به زونا باید واکسن اونو تزریق کنن. واسه درمون نا آرومی زخما هم می تونن از پارچه ای خنک استفاده کنن. باید قسمتایی که زخم و نا آرومی داره، پوشونده بشن تا از پخش و انتقال ویروس وارسیلا جلوگیری بشه. از دکتر هم باید درباره اینکه فرد داروهای ضدویروسی مصرف کنه یا نه، سؤال شه. این داروها شدت و مدت درگیری با ویروس رو کم می کنه. دکتر در صورت ضرورت می تونه داروهای ضددرد هم تجویز کنه.

زونا در بارداری چیجوریه؟

گرچه دچار شدن به این مریضی در بین بارداری کمی عجیبه، اما امکان اون هست. اگه زن باردار با شخصی که آبله مرغان داره یا عفونت زونا در اون فعاله در رابطه قرار بگیره، در صورتی که واکسینه نشده باشه ممکنه به زونا دچار بشه.

بسته به اینکه زن باردار در کدوم سه ماه بارداری خود باشه، امکان ایجاد مشکل و مشکل در نوزادش هست. تزریق واکسن آبله مرغان، قبل از بارداری قدم مهمی در حفظ سلامت نوزاد هستش. زونا به کم مشکلات جانبی ایجاد می کنه؛ اما بازم ناخوشاینده.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   علائم عفونت خون، علل ایجاد و پیشگیری از اون 

داروهای ضدویروس عفونی واسه درمون زونا در زمان بارداری هم کاربردی هستن. آنتی هستامینا از خارش و استامینفون (تایلنول) از درد کم می کنه.

تشخیص زونا چیجوری صورت میگیره؟

تشخیص زونا معمولا با معاینه تاولا و تحریکات پوستی مثل قرمزشدگی و… همراهه. دکتر درباره سابقه درمانی و پزشکی فرد هم سؤالاتی مطرح می کنه. در بعضی موارد نادر و خاص، لازمه که دکتر بخشی از پوست یا آب درون تاولا رو بررسی کنه. واسه برداشتن نمونه بافت پوست یا آب نامبرده باید از وسیله استریلی موسوم به سوآب کمک گرفته بشه. بعد نمونه های واسه بررسی وجود ویروس به آزمایشگاه فرستاده می شن.

درمون زونا به چه صورته؟

درمانی قطعی واسه زونا وجود نداره، اما بعضی داروها به کاهش علائم و کوتاه شدن مدت مریضی و عفونت کمک می کنن. داروهای متنوعی در این مورد هست:

علائم مریضی زونا، تشخیص، پیشگیری و علاج اون  آموزشی

نوع هدف بسامد مصرف روش
داروهای ضدویروس مثل آسیکلوویر، فام سیکلوویر و والاسیکلوویر واسه کاهش درد و افزایش سرعت بهبود ۲ تا ۵ بار در روز برابر تجویز دکتر خوردنی
داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن واسه کاهش درد و نا آرومی هر ۶ تا ۸ ساعت خوردنی
داروهای خونه و ضددرد واسه آرامش درد برابر نسخه یک تا ۲ بار در روز خوردنی
داروهای ضدانعقاد یا ضدافسردگی تری سایکلیک واسه کاهش درد طولانی ۱ یا ۲ بار در روز خوردنی
آنتی هیستامینا مثل دیفن هیدرامین (بنادریل) واسه درمون خارش هر ۸ ساعت یک بار خوردنی
کرما،ژلا و چسبای بی حس کننده موضعی مثل لیدوکائین واسه کاهش درد به اندازه نیاز استفاده شه موضعی
کپسایسین (زوستریکس) واسه کاهش خطر درد اعصاب موسوم به نورالژی پس از هرپس که بعد از زونا ایجاد می شه. به اندازه نیاز استفاده شه موضعی

علاجای خونگی هم می تونن واسه کاهش علائم مؤثر واقع بشن:

  • استراحت؛
  • استفاده از کمپرس سرد و مرطوب واسه کاهش درد و خارش؛
  • استفاده از لوسیون کالامین واسه کاهش خارش؛
  • حموم گرفتن با بلغور جوی دوسر کلوئیدی واسه درمون درد و خارش.

زونا معمولا در طول چند هفته بهبود پیدا میکنه و بازگشتی واسه این مریضی نیس. اگه علائم در ۱۰ روز کاهش نیافت، واسه معاینات و بررسیای بیشتر باید به دکتر مراجعه بشه.

مشکلات جانبی پنهون زونا چیه؟

علائم مریضی زونا، تشخیص، پیشگیری و علاج اون  آموزشی

زونا به خودی ِخود آزاردهندهه، مشکلات جانبی اونم می تونن ناراحت کننده باشن. این مشکلات به این صورت هستن:

  • آسیب چشمی: در صورت نزدیک بودن تاول و زخم زونا در نزدیکی چشم خطرناکه؛ به ویژه قرنیه بسیار حساس و در خطر خطره.
  • عفونتای میکروبی پوست که نتیجه تاولای باز هستن و می تونن بسیار شدید باشن؛
  • سندروم رامسی هانت که در صورت آسیب رساندن زونا به اعصاب سر ایجاد می شه و می تونه موجب فلج بخشی از صورت و در صورت درمون نشدن ممکنه باعث ناشنوایی هم بشه (در صورت درمون به موقع، مریض بهبود پیدا میکنه)؛
  • سینه پهلو یا ذات الریه؛
  • نا آرومی مغزی یا نخاعی مثل مننژیت، آنسفالیت که مشکلاتی بسیار جدی و خطرناک هستن.

پیشگیری از زونا چیجوری صورت میگیره؟

واکسنا می تونن از پیشرفت علائم شدید مریضی کم کنن و مشکلات رو کاهش بدن. همه کودکان باید دو دُز واکسن آبله مرغان که با نام واکسن واریسلا هم شناخته می شه، تزریق کنن. بزرگسالانی که تا کنون به آبله مرغان دچار نشده ان هم باید واکسینه بشن. واکسینه شدن، تضمینی قطعی واسه از بین بردن خطر دچار شدن به زونا و آبله مرغان نیس، اما از هر ۱۰ نفر فرد واکسینه شده، ۹ نفر رو از این مریضی مصون می کنه.

افراد بالای ۶۰ سال فقط به تزریق یک واکسن نیاز دارن که به واکسن واریسلا زوستر هم موسومه. این واکسن از مشکلات شدید و علائم مریضی کم می کنه. زونا مسریه. اگه به این مریضی دچار بشین، واسه انتقال نشدن اون به بقیه باید قدمایی ورداشته بشه:

  • زخم و قسمتای پوستی تحریک شده، پوشونده بشن؛
  • دوری از افرادی که تا به حال آبله مرغان نگرفته یا سیستم ایمنی ضعیفی دارن؛
  • شستن منظم دستا.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید