قبل اینکه با درمون دیسک کمر آشنا شید، باید اول خوب با ساختمان ستون فقرات و علایم دیسک کمر آشنا شید. ستون فقرات آدم از مهرهایی که روی همدیگه جمع شدن، تشکیل شده. این مهرها از بالا به پایین، شامل ۷ استخوان گردنی، ۱۲ مهره ی ستون پشت، ۵ مهره در قسمت کمر و به دنبال اون استخوان خاجی و استخوان دنبالچه به عنوان مهره ی پایه هستن که همه این مهرها به وسیله یک دیسک محافظت می شن. دیسک، این مهرها رو در برابر شوکای به دلیل فعالیتای روزانه مثل راه رفتن، بلند کردن اجسام سنگین و چرخشای یهویی بدن، محافظت می کنه.

این دیسک محافظ، شامل دو بخشه: یک بخش نرم و ژلاتینی داخلی و یک حلقه خارجی سخت. شکلای مختلف آسیبا یا ضعف ستون فقرات می تونه باعث بیرون زدگی مایع داخلی از حلقه خارجی اون شده و فرد رو دچار مشکل کنه. این آسیب معمولا موجب ضعف کارکرد دیسک و فتق دیسک بین مهره ای شده که در اصطلاح عامیانه به عنوان دیسک کمر شناخته می شه اما بیرون زدگی دیسک کمر یا ضعیف شدن اینه که ستون فقرات رو دچار مشکل می کنه و معمولا دردناک و ناراحت کننده هستش. در صورتی که دیسک اون اونقدر ضعیف شه که به اعصاب نخاعی فشار وارد کنه، فرد ممکنه، بی حسی یا درد رو در امتداد عصب گرفتار، تجربه کنه. در این مواقع در خیلی از موارد فرد مریض ناچاره واسه برداشتن قسمتی از دیسک یا بازسازی اون، تن به جراحی بده.

با ما و این نوشته همراه باشین، درباره علائم دیسک کمر و درمون اون بیشتر صحبت می کنیم.

علائم دیسک کمر چیه؟

بدن آدم ممکنه در هر بخشی از ستون فقرات، از گردن تا پشت کمر دچار بیرون زدگی دیسک کمر یا ضعیف شدن اون شه که همه ما اونو با عنوان «دیسک کمر» می شناسیم. ضعف دیسک در قسمت پایینی کمر، معمولا شایع ترین نوع دیسک کمره. همونجوریکه میدونید؛ ستون فقرات شبکه پیچیده ای از اعصاب و عروق خونیه که دیسک کمر می تونه فشار زیادی به این اعصاب و عضلات دور اون وارد کنه.

دیسک کمر معمولا با علایم زیر همراهه:

  • درد و بی حسی، بیشتر در یک طرف بدن؛
  • دردی که به دست یا پا هم کشیده می شه؛
  • دردی که شبا یا با انجام حرکات خاص شدت میگیره؛
  • دردی که بعد از نشستن یا بلند شدن بیشتر می شه؛
  • دردی که بعد از پیاده رویای کوتاه به وجود میاد؛
  • ضعف عضلانی غیرقابل توضیح؛
  • مورمور شدن، درد یا سوزش در مناطق آسیب دیده.

میزان درد در افراد مختلف ممکنه فرق داشته باشه. اگه اگه علایم دیسک کمر شما، خود رو با بی حسی یا مورمور شدن نشون داد حتما به دکتر مراجعه کنین چون ممکنه این مشکل توانایی شما در کنترل عضلات تون رو پریشون کنه.

عوامل ایجاد دیسک کمر چیه؟

علائم دیسک کمر، عوامل ایجاد و علاج اون  آموزشی

هنگامی که حلقه بیرونی دیسک، ضعیف یا پاره می شه، این اجازه رو به بخش داخلی می ده تا مایع اون خارج شه و در این حالته که دچار دیسک کمر میشیم. این مشکل هم می تونه با بالاتر رفتن سن و هم در اثر انجام همیشگی بعضی حرکات خاص رخ بده. از آنجایی که بلند کردن اجسام سنگین، فشار زیادی به ستون فقرات و کمر وارد می کنه، اگه بدن شما طوری بچرخد که دیسک از محل خود خارج شه یا اجسام خیلی سنگین رو از زمین بلند کنین ممکنه دچار دیسک کمر شید. افرادی که کارای سخت انجام میدن یا شغلی دارن که با جا به جا کردن اجسام سنگین همراهه، معمولا بیشتر از بقیه به دیسک کمر گرفتار می شن.

خطر دچار شدن به دیسک کمر در افراد سنگین وزن بسیار بیشتره چون در این افراد، دیسک باید وزن اضافی بدن فرد رو هم تحمل کنه. عضلات ضعیف و سبک زندگی اشتباه و بی جنب و جوش هم می تونه خطر دچار شدن به دیسک کمر رو زیاد کنه. از طرفی هم اون طور که سن فرد بالا میره احتمال دچار شدن به دیسک کمر زیاد می شه چون با بالا رفتن سن، دیسک مایع محافظ خود رو از دست می ده و دچار مشکل میشه و می تونه خیلی راحت جا به جا شده و از محل خود خارج شه. این مورد در مردها شایع تر از زنانه.

روشای تشخیص دیسک کمر

معمولا در معاینات ساده، دکتر معالج با انجام چند آزمایش فیزیکی، منبع درد و ناراحتی شما رو با بررسی کارکرد عصب، عضلات و تست توانایی اونا پیدا می کنه. با این کار شما هنگام حرکت بدن تون یا دست زدن به مناطق آسیب دیده، واکنش نشون میدید و محل درد مشخص می شه. از طرفی توضیح حال شما و سابقه دردهایتان هم در تشخیص مشکل، مؤثر هستش.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   علائم مالیخولیا، تشخیص و علاج افسردگی مالیخولیایی 

شکلای مختلف عکس ورداریای پزشکی هم می تونه محل درد و ناحیه آسیب دیده رو مشخص کنه.

  • اشعه ی X؛
  • سی تی اسکن؛
  • اسکن MRI؛
  • دیسکوگرام (discogram) (تزریق با فشار مایعی به محل درد مریض و ثبت هرگونه جواب داده شده).

موارد فوق شکلای مختلف تصویربرداریایی هستن که به دکتر در تشخیص نوع آسیب دیدگی کمک می کنن. دکتر از برآیند تموم یا بخشی از این روشای شناسایی محل و نوع درد، می تونه مشکل شما رو پیدا کنه.

مشکلات دچار شدن به دیسک کمر

اگه دیسک کمرِ زیاد درمون نشه، ممکنه عصبای فرد مریض واسه همیشه آسیب ببینن. به این موضوع توجه ویژه داشته باشین که در موارد بسیار نادر، دیسک کمر می تونه در قسمتای پایینی پا و کمر باعث قطع تکانهای عصبی شه. در این صورت فرد مریض ممکنه کنترل دفع ادرار یا مدفوع خود رو از دست بده.

یکی دیگر از مشکلات دیسک کمر، بی حسی پایه. در این مورد، دیسک کمر باعث فشرده شدن اعصاب شده و فرد گرفتار، در داخل رانا، پشت پا و دور مقعد چیزی حس نمی کنه.

همونجوریکه علایم و نشونه های دیسک کمر ممکنه بهبود پیدا کنه، می تونه بدتر هم بشه، پس بهتره اگه در فعالیتای روزانه خود دچار مشکل هستین، حتما در کوتاه ترین زمان به دکتر مراجعه کنین.

درمون دیسک کمر چیه؟

علائم دیسک کمر، عوامل ایجاد و علاج اون  آموزشی

درمون دیسک کمر، شامل طیف درمانی شامل کنار اومدن و مدارا کردن با اون در فعالیتای روزانه تا جراحی دیسک کمر می شه. این علاجا معمولا به میزان ناراحتی فرد مریض و مقدار خارج شدن دیسک از محل قرار گرفتن خود و ضعیف شدن اون بستگی داره.

خیلی از افراد با توجه به تمرینات ورزشی مختلف و همیشگی و تقویت ناحیه پشت، کمر و عضلات دور اون، دردها و آسیبای به دلیل دیسک کمر رو آرامش میدن. البته فیزیوتراپیست هم می تونه واسه انجام تمرینات مخصوص در رفع مشکل، به فرد مریض کمک کنه.

علائم دیسک کمر، عوامل ایجاد و علاج اون  آموزشی

مصرف داروهای مُسکن، بلند نکردن اجسام سنگین و قرار نگرفتن در موقعیتایی که فرد رو دچار درد می کنه هم می تونن کمک کننده باشن.

هر چند تکون نخوردن و استراحت دائم واسه درد نداشتن ممکنه مفید باشه اما باعث ضعیف شدن عضلات و خشکی مفاصل میشه. پس راه حل بهتر اینه که فعالیت سبکی مثل پیاده روی رو همیشه در نظر داشته باشین.

در صورتی که درد دیسک کمر اون قدر شدید باشه که هیچ کدوم از این علاجا جواب نده، دکتر شاید مجبور به تجویز داروهای قوی تری میشه.

  • شل کنندهای عضلانی واسه رفع اسپاسم و گرفتگی عضلات؛
  • مُسکنای شامل مخدر واسه آرامش درد؛
  • داروهای مُسکن اعصاب مثل گاباپنتین (gabapentin) یا دولوکستین (duloxetine)

همه جزو همین موارد هستن.

معمولا اگه علاجا بعد از ۶ هفته جواب گو نباشه دکتر، جراحی رو پیشنهاد می کنن. در این نوع جراحی، قسمت آسیب دیده یا بیرون زده ی دیسک رو بدون اینکه به کل دیسک آسیبی وارد شه، حذف می کنن تا مشکل برطرف شه که به این نوع عمل جراحی، میکرودیسککتومی (microdiscectomy) گفته می شه.

در بعضی موارد طی جراحی ممکنه دیسک آسیب دیده با نوع مثل مصنوعی اون یا پروتز دیسک جانشین شه. امکان داره دیسک به طور کامل ورداشته شده و مهرها با هم در رابطه شن. معمولا این نوع جراحی با لامینکتومی (laminectomy) (برداشتن لامینای مهره و گشاد کردن کانال نخاعی)، اتصال مهرهای پشت و تقویت توانایی ستون فقرات همراهه.

خبر خوب اینه که عموما بدن بیشتر افراد گرفتار به دیسک کمر به علاجایی که شامل مدارا کردن با این مشکل و اصلاح فعالیتای روزانه و تمرینات فیزیوتراپیه، جواب می ده و بعد از ۶ هفته، درد و ناراحتی فرد مریض کم کم کم شده یا برطرف می شه.

چیجوری به دیسک کمر گرفتار نشیم؟

علائم دیسک کمر، عوامل ایجاد و علاج اون  آموزشی

معمولا نمیشه از دچار شدن به دیسک کمر جلوگیری کرد، اما میشه واسه کاهش احتمال دچار شدن به این مشکل کارایی انجام داد:

  • هنگام بلند کردن اجسام از روی زمین بهتره خم شید، روی زانوها قرار بگیرین و جسم مورد نظر رو با نیروهای زانو و نه کمر از زمین بلند کنین؛
  • سعی کنین وزن تون رو در حد مناسب و متعادلی نگه دارین؛
  • به مدت طولانی به حالت نشسته باقی نمانید، بعضی وقتا بلند شید و چند حرکت کششی انجام بدین بعد دوباره بشینین و به کارتون ادامه بدین؛
  • سعی کنین با انجام تمرینات ورزشی، عضلات پشت، کمر، پا و شکم رو تقویت کنین.

منبع : healthline.com

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید