سردرد یک اصطلاح کلیه که به هر نوع ناراحتی و درد در ناحیه پیشانی، جمجمه، پشت سر، گردن و … گفته می شه اما اگه بخوایم دقیق تر صحبت کنیم، باید توجه داشته باشیم که شکلای مختلف مختلفی از سردرد هست که هر کدوم علائم و علل خاص خود رو دارن. شاید فکر کنین میگرن، دردناک ترین سردردیه که یک فرد می تونه تجربه کنه اما این طور نیس. در این مطلب می خوایم شما رو با یکی از شکلای مختلف سردرد آشنا کنیم که بیشترین درد رو به فرد مجبور می کنه اما خوشبختانه به اندازه سردردهای دیگر شایع نیس. این سردرد نادر اما خیلی طاقت فرسا، سردرد خوشه ای نام داره. همراه ما باشین.

 

سردرد خوشه ای چیه؟

سردرد خوشه ای که در الگوهای دوره ای یا خوشه ای اتفاق میفته، از دردناک ترین شکلای مختلف سردرده. سردرد خوشه ای معمولا با یک درد شدید در داخل یا دور چشم در یک طرف سر، شما رو نصفه شب از خواب بیدار می کنه.

دوره های حملات تکراری که به دوره های خوشه ای معروفند، ممکنه از چند هفته تا چند ماه طول بکشه و معمولا پس از اونا یک دوره درمون موقت هست که طی اون، سردرد متوقف می شه. در طول دوره درمون، به مدت چند ماه و بعضی وقتا حتی چند سال، هیچ سردردی اتفاق نمی افته.

خوشبختانه سردرد خوشه ای نادره و جون فرد رو تهدید نمی کنه. اقدامات درمانی حملات سردرد خوشه ای رو کوتاه تر و کم شدت تر می کنن و تعداد سردردهای خوشه ای رو هم کاهش میدن.

عادی ترین علائم سردرد خوشه ای

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

سردرد خوشه ای به سرعت و معمولا بدون مقدمه شروع می شه، گرچه شما ممکنه در اول اورا (مشکل حس بینایی) و حالت تهوع داشته باشین. علائم و نشونه های شایع در طول یک سردرد خوشه ای عبارتند از:

  • درد شدید معمولا در داخل یا دور یک چشم اما ممکنه به بقیه قسمتای صورت، سر، گردن و شونه ها هم گسترش پیدا کنه؛
  • درد یک طرفه؛
  • بی قراری؛
  • ریزش شدید اشک؛
  • قرمزشدن چشم در طرف دردناک؛
  • گرفتگی یا آبریزش بینی در طرف دردناک؛
  • تعریق پیشانی یا صورت؛
  • رنگ پریدگی (زردرنگی) یا سرخی صورت؛
  • ورم دور چشم در طرف دردناک؛
  • افتادگی پلک چشم.

افراد گرفتار به سردرد خوشه ای برخلاف اونایی که به میگرن دچارند، معمولا به خاطر بی قراری قدم میزنن یا می شینن و دائم خود رو به عقب و جلو تکون میدن. بعضی از علائم سردردهای میگرنی ازجمله حساسیت به نور و صدا هم ممکنه در سردرد خوشه ای اتفاق بیفته که به شکل یک طرفه هستش.

دوره خوشه ای

یک دوره خوشه ای به طورکلی از ۶ تا ۱۲ هفته طول می کشه. تاریخ شروع و مدت هر دوره خوشه ای ممکنه مثل بقیه دوره ها باشه. مثلا دوره های خوشه ای می تونن به شکل فصلی مثلا هر بهار یا پاییز اتفاق بیفته.

بیشتر افراد سردردهای خوشه ای اپیزودیک دارن. این نوع سردردها از یک هفته تا یک سال طول میکشن و بعد از اون یک دوره درمون موقت بدون درد هست که می تونه تا ۱۲ ماه قبل از شروع سردرد خوشه ای بعدی به طول بینجامد.

دوره های خوشه ای طولانی ممکنه بیشتر از یک سال ادامه داشته باشه و دوره بدون درد می تونه کمتر از یک ماه طول بکشه.

در طول یک دوره خوشه ای:

  • سردردها معمولا هر روز و بعضی وقتا روزی چند بار اتفاق می افتن؛
  • یک حمله سردرد می تونه از ۱۵ دقیقه تا ۳ ساعت طول بکشه؛
  • حملات بیشتر هر روز در یک زمان خاص اتفاق می افتن؛
  • بیشتر حملات در شب و معمولا یک تا دو ساعت بعد از رفتن به رختخواب رخ میدن.

درد به دلیل حملات خوشه ای معمولا یهویی پایان پیدا میکنه و شدت اون به سرعت کم می شه. بیشتر افراد پس از حملات سردرد خوشه ای هیچ دردی ندارن اما دچار خستگی شدید هستن.

چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

اگه تازگیا دچار سردردهای خوشه ای شدین، واسه ردکردن احتمال بقیه مشکلات و پیداکردن مؤثرترین روش درمانی به دکتر مراجعه کنین.

سردرد حتی هنگامی که بسیار شدید باشه، معمولا به دلیل یک مریضی زمینه ای نیس اما بعضی وقتا سردردها می تونن نشون دهنده ی یک وضعیت پزشکی جدی مثل تومور مغزی یا پارگی یک رگ خونی ضعیف شده (آنوریسم) باشن.

ضمنا اگه سابقه سردرد دارین، در صورت تغییر در الگوی سردرد یا داشتن یک حس جدید موقع سردرد به دکتر مراجعه کنین.

درصورت داشتن هر کدوم از این علائم و نشونه ها به اورژانس مراجعه کنین:

  • سردرد شدید و یهویی، بیشتر مثل صاعقه؛
  • سردرد به همراه تب، تهوع یا استفراغ، سفت شدن گردن، سردرگمی ذهنی، تشنج، بی حسی یا مشکلات گفتاری که می تونه نشون دهنده ی چندین مشکل ازجمله سکته مغزی، مننژیت، آنسفالیت یا تومور مغزی باشه؛
  • سردرد پس از واردآمدن آسیب به سر – حتی اگه سقوط یا ضربه ای جزئی باشه – به ویژه اگه بدتر شه؛
  • سردرد شدید و یهویی که با سردردهای قبلی تون فرق داره؛
  • سردردی که درزمان چند روز بدتر شه و الگویش تغییر کنه.

علل سردرد خوشه ای چیه؟

دلیل دقیق سردردهای خوشه ای مشخص نیس اما الگوهای سردرد خوشه ای نشون می ده که مشکل در ساعت بیولوژیک بدن (هیپوتالاموس) می تونه در اتفاق اون نقش داشته باشه.

سردرد خوشه ای برخلاف سردردهای میگرنی و سردرد تنشی معمولا با عوامل تحریک کننده مثل غذاها، تغییرات هورمونی یا استرس در رابطه نیس. بااین حال هنگامی که سردرد خوشه ای شروع می شه، نوشیدن الکل ممکنه باعث زیاد اون شه.

بقیه محرکای احتمالی عبارتند از داروهایی مثل نیتروگلیسرین که واسه درمون مریضی قلبی به کار میره.

عوامل خطرساز در سردرد خوشه ای

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

عوامل خطر واسه سردردهای خوشه ای عبارتند از:

  • جنسیت: احتمال بروز سردردهای خوشه ای در مردها بیشتر از زنانه؛
  • سن: بیشتر افرادی که به سردردهای خوشه ای دچار می شن، بین ۲۰ تا ۵۰ سال دارن، گرچه این وضعیت در هر سنی ممکنه اتفاق بیفته؛
  • سیگارکشیدن: خیلی از افرادی که به سردردهای خوشه ای دچار می شن، سیگاری هستن. بااین حال ترک سیگار معمولا تأثیری بر رفع این سردردها نداره؛
  • مصرف الکل: اگه در خطر خطر دچار شدن به سردردهای خوشه ای باشین، مصرف الکل می تونه باعث شروع حمله سردرد شه؛
  • سابقه خانوادگی: داشتن پدر، مادر، خواهر یا برادری که سردرد خوشه ای داره، احتمال بروز این آسیب رو در شما افزایش می ده.

تشخیص سردرد خوشه ای

سردرد خوشه ای دارای نوع خاصی از درد و الگوی حملاته. تشخیص طبق توضیح شما از حملات ازجمله دردتون، محل و شدت سردردهایتان و علائم مربوط بهش انجام می شه.

اینکه سردردهای شما هر چند وقت یک بار اتفاق می افتن و چه مدت طول میکشن هم از عوامل مهم در تشخیص هستن. دکتر با استفاده از روشای خاصی سعی می کنه نوع و دلیل سردرد شما رو مشخص کنه.

۱. معاینه ی عصبی

معاینه ی عصبی ممکنه به دکتر تون کمک کنه که علائم فیزیکی سردرد خوشه ای رو شناسایی کنه. دکتر از یه سری روش ها واسه آزمایش کارکرد مغز شما استفاده می کنه، ازجمله تست کردن حسا، واکنشا و اعصاب.

۲. آزمایشای تصویربرداری

اگه سردردهای غیرطبیعی یا پیچیده داشته باشین یا نتایج معاینه ی عصبی شما غیرعادی باشه، معمولا دکتر واسه ردکردن احتمال بقیه علل جدی سردرد مثل تومور یا آنوریسم، انجام آزمایشات دیگری رو پیشنهاد کنه. تستای تصویربرداری عادی از مغز عبارتند از:

  • سی تی اسکن: این روش از یه سری اشعه ی ایکس واسه ایجاد تصاویر قسمتی دقیق از مغز شما استفاده می کنه؛
  • MRI: این روش از یک میدون مغناطیسی قوی و امواج رادیویی واسه ایجاد تصاویر دقیق از مغز و رگای خونی شما استفاده می کنه.

درمون سردرد خوشه ای

هیچ درمون قطعی ای واسه سردردهای خوشه ای وجود نداره. هدف درمون، کاهش شدت درد، کوتاه کردن دوره سردرد و پیشگیری از حملاته.

به خاطر اینکه درد سردرد خوشه ای یهویی شروع می شه و ممکنه طی مدت کوتاهی فروکش کنه، پس آزمایش و درمون سردرد خوشه ای بیشتر سخته، چون به داروهای سریع الاثر نیاز داره.

بعضی از داروهای مورداستفاده واسه دردهای زیاد می تونن آرامش فوری جفت و جور کنن. علاجایی که در زیر به اونا اشاره می شه، مؤثرترین روشای درمون و پیشگیری از سردرد خوشه ای هستن.

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

آرامش

علاجای فوری

علاجای سریع الاثری که ممکنه دکتر تون واسه شما به کار ببره عبارتند از:

۱. اکسیژن

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

به طور خلاصه میشه گفت که استنشاق اکسیژن ۱۰۰ درصد خالص به میزان کمه کم ۱۲ لیتر در دقیقه، درد رو به طور دهن باز کن آرامش می ده. اثرات این روش بی خطر و کم هزینه، طی ۱۵ دقیقه احساس می شه.

به طورکلی اکسیژن بی خطر و بدون مشکلات جانبیه. اِشکال اصلی اون اینه که باید مخزن استوانه ای اکسیژن و تنظیم کننده ی اونو با خودتون حمل کنین که می تونه این درمون رو بد و غیرقابل دسترس سازه. دستگاه های اکسیژن کوچیک و قابل حمل هم وجود دارن اما بعضی از افراد بازم استفاده از اونا رو غیرعملی میدونن.

۲. تریپتانا

شکل تزریقی داروی سوماتریپتان (ایمیترکس) که معمولا واسه درمون میگرن به کار میره، واسه سردرد خوشه ای زیاد هم درمون مؤثریه.

اولین تزریق معمولا تحت مراقبت پزشکی انجام می شه. استفاده از داروی سوماتریپتان به شکل اسپری بینی هم ممکنه در بعضی افراد مفید باشه، اما واسه بیشتر افراد به اندازه شکل تزریقی مؤثر نیس و مدت بیشتری طول می کشه تا اثر بزاره. اگه فشار خون بالای کنترل نشده یا مریضی قلبی دارین، استفاده از سوماتریپتان پیشنهاد نمی شه.

داروی تریپتان دیگری به نام زولمیتریپتان (زومیگ)، به شکل قرص یا اسپری بینی هم می تونه واسه آرامش سردرد خوشه ای به کار برود. اگه نمی تونین بقیه اَشکال علاجای سریع الاثر رو تحمل کنین، این دارو گزینه مناسبی واسه شماس.

۳. اُکتروتاید

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   علائم سفلیس، مراحل، راه های تشخیص و علاج این مریضی "

اُکتروتاید (سندوستاتین)، شکل مصنوعی قابل تزریق از هورمون مغزی سوماتوستاتینه و در بعضی از افراد درمون مؤثری واسه سردرد خوشه ایه؛

۴. بی حس کنندهای موضعی

اثر بی حس کننده ی داروهای بی حس کننده ی موضعی مثل لیدوکائین (زایلوکائین) در آرامش سردردهای خوشه ای بعضی افراد مؤثره. واسه این منظور، دارو باید از راه بینی استفاده شه.

۵. دی هیدروارگوتامین

فرم تزریقی دی هیدروارگوتامین (D.H.E. 45) آرامش دهنده ی مؤثر درد در بعضی از افراد گرفتار به سردرد خوشه ایه. این دارو به شکل استنشاقی (داخل بینی) هم موجوده که بهش میگرانال میگن اما اثر اون در آرامش سردرد خوشه ای هنوز به اثبات نرسیده.

علاجای پیشگیرانه

درمون پیشگیرانه در شروع دوره های سردرد خوشه ای با هدف سرکوب حملات سردرد و جلوگیری از شدت گرفتن اونا شروع می شه.

تعیین نوع دارو بیشتر به طول و نظم دوره های سردرد بستگی داره. با تموم شدن مدت موردانتظار دوره سردرد خوشه ای میشه کم کم مقدار دارو رو تحت نظر دکتر کم کرد.

۱. مسدودکنندهای کانال کلسیم

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

وراپامیل (کالان، ورلان و چیزای دیگه ای به جز اینا) عامل مسدودکننده ی کانال کلسیم و بیشتر اولین انتخاب واسه پیشگیری از سردرد خوشه ایه. وراپامیل می تونه به همراه بقیه داروها به کار برود. بعضی وقتا واسه کنترل سردرد خوشه ای طولانی به استفاده ی دراز مدت از این دارو نیازه.

مشکلات جانبی اون ممکنه شامل یبوست، تهوع، خستگی، تورم مچ پاها و فشار خون پایین باشه.

۲. کورتیکواستروئیدها

داروهای ضدالتهاب مثل پردنیزون، داروهای پیشگیری کننده ی سریع الاثری هستن که واسه خیلی از افراد گرفتار به سردردهای خوشه ای مؤثر واقع می شن.

اگه تازگیا دچار سردرد خوشه ای شدین یا اگه الگوی کلی سردرد شما به شکل یک دوره کوتاه سردرد و بعد یک دوره درمون طولانی مدته، دکتر تون ممکنه کورتیکواستروئیدها رو واسه شما تجویز کنه.

با اینکه ممکنه کورتیکواستروئیدها گزینه خوبی واسه استفاده ی کوتاه مدت باشن اما با توجه مشکلات جانبی اونا مثل دیابت، فشار خون بالا و آب مروارید واسه استفاده ی دراز مدت مناسب نیستن.

۳. لیتیوم کربنات

اگه بقیه داروها نتونن سردردهای خوشه ای رو متوقف کنن، لیتیوم کربنات که واسه درمون مشکل دوقطبی به کار میره، می تونه در پیشگیری از سردرد خوشه ای طولانی مؤثر باشه.

مشکلات جانبی اون عبارتند از رعشه، افزایش تشنگی و اسهال. دکتر شما می تونه دُز مصرف دارو رو طوری تنظیم کنه که مشکلات جانبی اون به کمه کم برسه. موقع مصرف این دارو باید خون تون به طور منظم آزمایش شه تا احتمال بروز مشکلات جانبی جدی تر مثل آسیب کلیوی بررسی شه.

۴. انسداد (بلوک) عصب

تزریق یک عامل بی حس کننده (داروی بی حسی) به همراه کورتیکواستروئید در ناحیه دور عصب اکسی پیتال که در پشت سر شما قرار داره، به آرامش سردردهای خوشه ای طولانی کمک می کنه.

انسداد عصب اکسی پیتال ممکنه واسه آرامش موقت، تا زمانی که داروهای پیشگیرانه ی دراز مدت اثر بذارن، مفید باشه.

۵. ملاتونین

تحقیقات انجام شده روی تعداد کمی از افراد نشون می ده که مصرف ۱۰ میلی گرم ملاتونین در شب ممکنه تعداد دفعات بروز سردرد خوشه ای رو کاهش بده.

بقیه داروهایی که واسه پیشگیری از سردرد خوشه ای به کار می رن عبارتند از داروهای ضدتشنج مثل توپیرامات (توپاماکس، Qudexy XR).

جراحی

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

در موارد نادر ممکنه پزشکان به افراد گرفتار به سردردهای خوشه ای طولانی که با درمون تهاجمی آرامش پیدا نمیکنن یا نمی تونن داروها یا مشکلات جانبی اونا رو تحمل کنن، عمل جراحی رو پیشنهاد کنن.

نتایج چندین مطالعه کوچیک نشون میدن که تحریک عصب اکسی پیتال در یک یا هر دو طرف در رفع علائم سردرد خوشه ای مفیده. این شامل کاشت یک الکترود در کنار یک یا هر دو عصب اکسی پیتال می شه.

تحریک عمقی مغز هم روش درمانی امیدبخش اما اثبات نشده ای واسه سردردهای خوشه ایه که به بقیه علاجا جواب نمی دن. به خاطر اینکه این روش شامل گذاشتن یک الکترود در داخل مغزه، خطرات زیادی مثل عفونت یا خونریزی مغزی هست.

بعضی از روشای جراحی واسه درمون سردرد خوشه ای به مسیرهای عصبی ای که فکر میره مسئول درد هستن – بیشتر عصب سه قلو که در ناحیه پشت و دور چشم قرار داره – آسیب میزنن.

بااین حال امتیازات درازمدت جراحی، بحث برانگیزه. به دلیل مشکلات احتمالی ازجمله ضعف عضلانی در فک یا بی حسی در نواحی خاصی از صورت و سر، جراحی به کم پیشنهاد می شه.

علاجای آینده پنهون

محققان در حال بررسی درمون پنهون ای به نام تحریک عصب اکسی پیتال هستن. در این روش جراح چند الکترود در پشت سر مریض می کارد و بعد اونا رو به دستگاهی مثل ضربان ساز (ژنراتور) وصل می کنه. این الکترودها، پالسایی واسه تحریک ناحیه عصب اکسی پیتال می فرستند که سیگنالای درد رو می بندن یا کاهش میدن.

نتایج چندین مطالعه کوتاه در مورد تحریک عصب اکسی پیتال نشون داده که این روش درد رو در بعضی افراد گرفتار به سردردهای خوشه ای طولانی کم می کنه.

تحقیقای مشابهی در مورد تحریک عمقی مغز در جریانه. در این روش پزشکان یک الکترود در هیپوتالاموس می کارن؛ هیپوتالاموس ناحیه ای از مغز شماس که با زمان بندی دوره های خوشه ای مرتبطه. جراح، الکترود رو به یک ژنراتور وصل می کنه. این ژنراتور پالسای الکتریکی مغز رو تغییر می ده و به کاهش درد کمک می کنه.

تحریک عمقی مغز از راه هیپوتالاموس ممکنه سردردهای خوشه ای طولانی و شدید رو در افرادی که روند درمون شون با دارو موفق نبوده، آرامش بده.

علاجای خونگی و سبک زندگی

اقدامات زیر ممکنه به پیشگیری از حمله خوشه ای در طول دوره خوشه ای کمک کنن:

  • تنظیم ساعت خواب: دوره های سردرد خوشه ای می تونن با تغییر در برنامه خواب نرمال شما شروع شن. در طول یک دوره خوشه ای، روال خواب عادی تون رو دنبال کنین.
  • پرهیز از مصرف الکل: مصرف الکل ازجمله آبجو و شراب، به سرعت باعث بروز سردرد در طول یک دوره خوشه ای می شه.

طب جانشین

به خاطر اینکه سردردهای خوشه ای می تونن بسیار دردناک باشن، ممکنه بخواهید واسه آرامش دردتون، علاجای جانشین یا مکمل رو امتحان کنین.

ملاتونین، اثر متوسطی رو در درمون حملات شبونه سردرد نشون داده. دلایلی هست که استفاده از کپسایسین در داخل بینی تعداد دفعات و شدت حملات سردرد خوشه ای رو کم می کنه.

زندگی با سردرد خوشه ای

زندگی با سردرد خوشه ای می تونه ترسناک و سخت باشه. حملات ممکنه غیرقابل تحمل به نظر برسن و شما رو دچار اضطراب و افسردگی کنن و درنهایت می تونن روابط، کار و کیفیت زندگی شما رو تحت اثر قرار بدن.

صحبت کردن با یک مشاور یا دکتر به مقابله با اثرات سردردهای خوشه ای کمک می کنه. پیوستن به یه گروه حمایتی، شما رو با بقیه افرادی که تجربیات مشابهی دارن، در رابطه می سازه و اطلاعات مفیدی در اختیارتون قرار می ده. دکتر تون می تونه شما رو به یک دکتر یا گروه پشتیبانی در محل زندگی تون معرفی کنه.

آماده شدن واسه ملاقات با دکتر

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

به احتمال زیاد شما در اول پیش دکتر خانوادگی تون می روید اما ممکنه به پزشکی که در مورد ی درمون درد و مشکلات سیستم عصبی آموزش دیده (متخصص مغز و اعصاب) برگشت داده شید.

چیزی که می تونین بکنین

هنگام نوبت گرفتن بپرسید که لازمه از قبل کار به خصوصی بکنین- مثل ناشتا بودن واسه یک آزمایش خاص- یا نه.

یکی از مفیدترین کارایی که می تونین بکنین، داشتن یک دفترچه واسه ثبت سردردهایتانه. هر بار که دچار سردرد شدید، جزئیاتی رو که ممکنه به دکتر تون در تشخیص نوع سردرد و کشف محرکای احتمالی اون کمک کنه، یادداشت کنین.

  • تاریخ: ترسیم تاریخ و زمان هر سردرد روی نمودار به شما کمک می کنه الگوی سردردتان رو شناسایی کنین.
  • مدت: هر سردرد چه مدت طول می کشه؟
  • شدت: در مقیاسی از ۱ تا ۱۰ به میزان سردردتان امتیاز بدین (۱۰ بیشترین شدت درده).
  • محرکا: محرکای احتمالی سردرد رو که ممکنه باعث سردردتان شده باشن، یادداشت کنین مثل غذاهای خاص، صداها، عطرها، فعالیت بدنی یا خوابیدن بیش ازحد.
  • علائم: قبل از سردرد هیچ گونه علامتی مثل اورا داشته اید؟
  • داروها: تموم داروها، ویتامینا و مکملای غذایی ازجمله دُز مصرف اونا رو یادداشت کنین؛ حتی اگه فکر می کنین ارتباطی به سردردتان ندارن.
  • آرامش: تابه حال تجربه ای از آرامش درد داشته اید، یعنی از سردرد شدید تا درمون کامل؟

درصورت امکان یکی از اعضای خونواده یا یکی از دوستان تون رو همراه خود ببرین تا در یادآوری اطلاعاتی که از دکتر دریافت می کنین، به شما کمک کنن.

علائم سردرد خوشه ای، علل، روش های تشخیص و علاج اون  آموزشی

سؤالاتی که بهتره از دکتر تون بپرسید

  • چی باعث بروز علائم من می شه؟
  • بقیه علل احتمالی چه هستن؟
  • چه آزمایشایی باید انجام بدهم؟
  • آسیب ی من موقتیه یا طولانی؟
  • شما چه درمانی رو پیشنهاد می کنین؟
  • چه علاجای دیگری وجود دارن؟
  • من مشکلات سلامتی دیگری هم دارم. چیجوری میتونم اونا رو به بهترین شکل ممکن با هم مدیریت کنم؟
  • محدود کردنایی هست که لازم باشه رعایت کنم؟
  • باید به یک متخصص مراجعه کنم؟
  • دفترچه راهنما، بروشور و چیزایی مثل این دارین که در اختیار من قرار بدین؟ چه سایتایی رو پیشنهاد می کنین؟

در ملاقات با دکتر، خجالت کشیدن رو کنار بذارین و حتما سؤالات تون رو مطرح کنین.

دکتر چه سؤالاتی از شما می پرسد؟

دکتر تون شاید سؤالاتی مثل این از شما خواهد پرسید:

  • علائم شما از چه زمانی شروع شدن؟
  • این علائم همیشگی هستن یا بعضی وقتا به بعضی وقتا؟
  • علائم شما معمولا در یک زمان خاص از روز اتفاق می افتن؟ هر سال در فصل خاصی رخ میدن؟
  • ممکنه الکل دلیل بروز علائم شما باشه؟
  • شدت علائم چقدره؟
  • چیزی هست که باعث بهتر شدن علائم تون شه؟
  • چیزی هست که علائم تون رو شدیدتر کنه؟



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید